หัวใจที่ยอมสยบ

หัวใจที่ยอมสยบ

อัล อัค เรียบเรียง

หัวใจคือผู้บังคับบัญชาการต่อเรือนร่างให้มันกระทำสิ่งต่างๆ อัลลอฮฺ ตะอาลา ได้กำหนดให้การรอดพ้นในวันอาคิเราะฮฺนั้นขึ้นอยู่กับหัวใจที่ไม่บกพร่อง เพราะหัวใจเช่นนี้เท่านั้นที่สามารถกำหนดพฤติกรรมที่สอดคล้องกับชะรีอะฮฺของพระองค์ได้ พระองค์ทรงตรัสว่า “วันที่ทรัพย์สมบัติและลูกหลานและไม่อำนวยประโยชน์ได้เลยเว้นแต่ผู้มาหาอัลลอฮฺด้วย หัวใจที่บริสุทธิ์ผ่องใส” 26:88-89

หัวใจที่มีความผูกพันกับดุนยาและความจอมปลอมต่างๆ และนำมาเป็นพระเจ้า มันก็ได้กลายเป็นราชาที่คอยสั่งการให้เรือนร่างที่อยู่ภายนอกปฏิบัติตาม ดังนั้นเรือนร่างที่อยู่ภายนอกก็ได้กระทำการสอดรับกับมัน เมื่อหัวใจกลายเป็นทาสของการงานดังกล่าว โดยทั้งรักทั้งกลัวและหวังต่อสิ่งนั้น เรือนร่างหรืออวัยวะภายนอกทั้งหมดก็ตอบสนองต่อมัน ท่านนบี ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะซัลลัม จึงได้กล่าวเอาไว้ในหะดีษจากนุอฺมาน บิน บะชีร เราะฎิยัลลอฮุ อันฮุ ว่า “พึงทราบเถิด ในร่างกายมีก้อนเลือดอยู่ก้อนหนึ่ง หากว่ามันดี ร่างกายจะดีไปด้วยทั้งหมด หากว่ามันเสียหาย ร่างกายทั้งหมดก็จะเสียหายไปด้วยทั้งหมด มันคือ หัวใจ” (1)

ฉะนั้น หัวใจคือแหล่งกำเนิดของการงานที่จะปรากฏออกมาภายนอก ด้วยเหตุดังกล่าว ท่านนบี ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะซัลลัม ได้กล่าวว่า “แท้จริงการะทำต่างๆนั้นขึ้นกับเจตนา และทุกๆคนขึ้นอยู่กับเจตนาของเขา”(2)

ความหมายก็คือ การกระทำทั้งหมด ฉะนั้นการกระทำของอวัยวะต่างๆภายนอก ทั้งความถูกต้องและการถูกยอมรับจากอัลลอฮฺ ตะอาลานั้นขึ้นอยู่กับเจตนาของหัวใจเท่านั้น

หัวใจที่จัดว่ายอมสยบต่ออัลลอฮฺ คือหัวใจที่เคลื่อนไหวของมันมาจากแก่นสาระที่แท้จริงนั่นคือความบริสุทธิ์ในที่มีต่ออัลลอฮฺ ตะอาลา เท่านั้น อันประกอบไปทั้ง ความกลัวและความหวัง นั่นถึงจะเรียกว่าหัวใจที่ยอมสยบหรือหัวใจที่อิบาดะฮฺต่ออัลลอฮฺ

หัวใจที่พำนักแห่งความรู้สึก

หัวใจคือสถานที่พำนักของความรักและความเกลียด ความพึงพอใจและไม่ชอบ ความสุขและความเศร้า และความรู้สึกอื่นๆที่คล้ายคลึงกันนี้ ด้วยเหตุนี้เองที่อัลลอฮฺ ตะอาลาได้ตรัสเกี่ยวกับบรรดาผู้ปฏิเสธศรัทธาว่า “ทั้งนี้เพราะว่าพวกเขาได้ปฏิบัติตามสิ่งที่จะก่อความกริ้วแด่อัลลอฮฺและพวก เขารังเกียจความโปรดปรานของพระองค์ดังนั้นพระองค์จึงทรงทำให้การงานของพวก เขาไร้ผล” 47:28
ฉะนั้น ท่านจงดูเถิดว่า หัวใจที่เป็นแกนกลางหรือฐานรากได้ก่อให้เกิดกิจการต่างๆได้อย่างไร มันจะมีคุณค่าสำหรับบ่าวคนหนึ่งได้เช่นไรกัน โดยขณะที่เขากระทำการงานต่างๆภายนอก แต่ว่าในหัวใจของเขามีความเกลียดชั่งสิ่งนั้น ขณะที่เขาทิ้งการงานที่เป็นบาปต่างๆแต่ว่าหัวใจของเขากลับรักมัน มีความหวังและลิงโลดที่ได้โอกาสกระทำมัน สภาพเช่นนี้ยังคงเป็นอยู่ต่อไปจนกระทั่งวันหนึ่งเขาจะกระทำการฝ่าฝืนอัลลอฮฺ ตะอาลา และละทิ้งการฏออะฮฺ(เชื่อฟัง)ต่อพระองค์

เช่นเดียวกันคนที่เป็นเช่นนี้ เขาจะรักในสิ่งที่อัลลอฮฺ ตะอาลา ไม่พึงพอพระทัย เขาจะเกลียดชังในสิ่งที่อัลลอฮฺ ตะอาลา พึงพอพระทัย โดยตัวเขาไม่มีความสงสัยเลยว่า การกระทำแต่ภายนอกนั้นจะเกิดการสอดรับกับหัวใจ นอกจากนี้ความรักของเขามีให้กับสิ่งอื่นไปจากอัลลอฮฺ ตะอาลา ความกลัวของเขาที่มีต่อสิ่งถูกสร้างต่างๆ หรือมีความกลัวผู้คน หรือความเจ็บป่วย ความยากจน ความตาย หรือกลัวว่าผู้มีอำนาจจะมาทำอันตราย

ผู้ที่หัวใจไม่ยอมสยบต่ออัลลอฮฺ เสมือนคนที่ตายไปแล้ว

หัวใจที่ไม่ได้สร้างขึ้นด้วยความรู้สึกที่ดีงาม ด้วยกับความรักต่ออัลลอฮฺ ตะอาลา ความรักต่อคนศอลิห์(คนดี)ทั้งหลาย ความกลัวอัลลอฮฺ ตะอาลา และความหวังต่อพระองค์แล้วนั้น อัลลอฮฺ ตะอาลา จัดว่ามันไม่ใช่หัวใจ มันเป็นเพียงก้อนเลือดก้อนหนึ่งที่มีอยู่แต่ภายใจกลวงและว่างเปล่า ผู้ที่มีหัวใจเช่นนี้เสมือนคนที่มีแต่เรือนร่างแต่หามีชีวิตไม่ อัลลอฮฺ ตะอาลา ตรัสว่า “และคนเป็นกับคนตายนั้นย่อมไม่เหมือนกัน” 35:22

“และผู้ที่ตายแล้ว แล้วเราได้ให้เขามีชีวิตขึ้นและเราได้ให้แสงสว่างแก่เขา ซึ่งเขาใช้แสงสว่างนั้นเดินไปในหมู่มนุษย์นั้น” 6:122

ท่านนบี ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะซัลลัม ได้กล่าวว่า

“ประหนึ่งผู้ที่รำลึกถึงพระเจ้าของเขา กับผู้ที่ไม่ได้รำลึกถึงพระเจ้าของเขาเสมือนดั่งผู้มีชีวิตและผู้ที่ตายไปแล้ว”(3)

ทั้ง หมดที่กล่าวมานี้ เป็นการยืนยันความจริงอันยิ่งใหญ่ที่พึงให้ความสนใจ นั่นก็คือ การปฏิรูปหัวใจให้อยู่ในสภาพที่ดี และการทำให้เป้าหมายภายใจถูกต้อง อันจะเป็นพื้นฐานที่การกระทำและความประพฤติทั้งหลายจะถูกสร้างขึ้นมาบนมัน หากเมื่อใดก็ตามที่หัวใจเสียหายการงานต่างๆก็หามีประโยชน์ใดๆอีกไม่ ก็เพราะว่านียะฮฺ (เจตนา) ของเขาเสียหายไปเสียแล้ว ต่อจากนั้นเป้าหมายก็ถูกทำลายลง คนๆนั้นก็เบี่ยงออกจากสัจธรรม วัล อิยาซุบิลลาอฮฺ (ขออัลลอฮฺทรงคุ้มครองให้เราพ้นจากสภาพดังกล่าวด้วยเถิด)

การสยบจากหัวใจได้รับการตอบแทน แม้จะยังไม่กระทำก็ตาม

ยิ่งกว่านั้น ความประเสริฐของการงานที่เกิดจากหัวใจนั้น จะได้รับการตอบแทน แม้ว่าจะยังไม่ได้กระทำก็ตาม ด้วยเหตุนี้ เมื่อท่านนบี ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะซัลลัม ได้กลับมาจากสงครามตะบูกและกำลังเข้าใกล้นครมะดีนะฮฺ ท่านได้กล่าวกับบรรดาเศาะฮาบะฮฺของท่านว่า “ในนครมะดีนะฮฺ มีชนกลุ่มหนึ่ง พวกเขาไม่ได้เดินทาง พวกเขาไม่ได้ข้ามหุบเขา แต่พวกเขาอยู่กับพวกท่าน พวกเขาถามว่า โอ้เราะซูลุลอฮฺ ใครกันในมะดีนะฮฺ? ท่านตอบว่า พวกเขาอยู่ในมะดีนะฮฺ แต่มีอุปสรรคขวางกั้นพวกเขาไว้”(4)

อบู ฮุรอยเราะฮฺ เราะดิยัลลอฮุ อันฮุ ได้กล่าวแก่สหายของเขาว่า ท่านจงบอกให้ข้าพเจ้าทราบถึงชายคนหนึ่งที่ได้เข้าสวรรค์ โดยที่ไม่เคยละหมาดเลย เมื่อผู้คนไม่อาจทราบได้ว่าเป็นใคร ก็ถามกลับต่อเขาว่า เขาผู้นั้นเป็นใครกัน? เขากล่าวว่า อุศอยรีม บนี อัลดุล อัชฮัล อัมรฺ บิน ษาบิต บิน วักชฺ เราะฏิยัลลอฮุ อันฮุ(5)

อุศอยรีมเป็นชายคนหนึ่งที่ปฏิเสธการเข้ารับอิสลาม ในขณะที่ประชาชนที่เหลือต่างเข้ารับอิสลาม วันหนึ่งในสงครามอุฮุด เขาได้มาเข้ารับอิสลาม จากนั้นเขาได้ดึงดาบออกมาและเข้าไปร่วมสงครามพร้อมๆกับคนอื่นๆ เขาต่อสู้จนกระทั่งได้รับบาดแผลฉกรรจ์ หลังจากสงคราม เผ่าบนู อัลดุล อัล อัชฮัล ได้เริ่มค้นหาคนในเผ่าที่เสียชีวิต พวกเขาได้พบกับอุศอยรีมกำลังใกล้ตาย พวกเขาต่างประหลาดใจ เพราะว่าพวกเขาได้ทิ้งเขาไว้ข้างหลังแล้ว

พวก เขาถามเขาว่า “อะไรได้นำท่านมาที่นี่ ความรักของท่านที่มีต่อผู้คนของท่าน หรือความกระหายต่ออิสลาม?”เขาตอบว่า “ความกระหายของข้าพเจ้าที่มีต่ออิสลามได้นำพาข้าพเจ้ามาที่นี่ ข้าพเจ้าศรัทธาในอัลลอฮฺและศาสนฑูตของพระองค์ ดังข้าพเจ้าจึงรับอิสลาม แล้วข้าพเจ้าได้ดึงดาบออกมาและเข้าไปร่วมรบกับศาสนฑูตของอัลลอฮฺ ต่อสู่จนกระทั่งสิ่งที่ประสบกับข้าพเจ้านี้ก็เกิดขึ้น”

ไม่น่านเขาก็เสียชีวิตในอ้อมแขนของพวกเขา พวกเขาได้เล่าเรื่องนี้ให้ท่านเราะซูลุลลอฮฺ ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะซัลลัม ทราบ ท่านกล่าวว่า “เขาเป็นหนึ่งในชาวสวรรค์” (6)

ประดับประดาหัวใจให้งดงาม

อัลลอฮฺ ตะอาลา ได้ตรัสไว้ว่า “ดังนั้น เจ้าจงผินหน้าของเจ้าสู่ศาสนาที่เที่ยงแท้” 30:30

หมายถึง การตะวัจญุฮฺ (การมุ่ง)สู่อัลลอฮฺ ตะอาลา การตะวักกุล (การมอบหมาย)ต่ออัลลอฮฺ ตะอาลา หรือวความมุ่งมั่นต่อการกระทำทั้งหลายเพื่ออัลลอฮฺ ตะอาลา ซึ่งก็คือการปรับปรุงหัวใจและการประดับประดาหัวใจให้งดงาม เพื่อให้เกิดความรักต่ออัลลอฮฺ ตะอาลา และความรู้สึกถึงการเฝ้าดูของอัลลอฮฺ ตะอาลา ซึ่งลักษณะนี้ถือว่าเป็นลักษณะที่ทำให้ผู้ศรัทธาแตกต่างออกไปจากคนชั่วและมุนาฟิก (คนกลับกลอก) ทั้งหลาย

หากผ้าห่อศพที่งดงามไม่มีประโยชน์อันใดต่อศพที่ตายไปแล้วฉันใด ในทำนองเดียวกันหากว่ามนุษย์ผู้นั้นมีสภาพภายในที่เลวร้าย ประกอบไปด้วยความอาฆาตพยาบาท ความอิจฉาริษยา และความหน้าไหว้หลังหลอก สภาพภายนอกที่ดูดีหรือตบตาคนทั่วไปนั้นก็หามีประโยชน์อันใดไม่ฉันนั้น

.................................................
(1) รายงานโดยบุคอรียฺ(52) มุสลิม(1599)จากหะดีษของนุอฺมาน บิน บะชีร
(2) รายงานโดยบุคอรียฺ(1)และมุสลิม(1907)จากอุมัร อิบนุ อัล ค๊อฏฏอบ เราะฏิยัลลอฮุ อันฮุ
(3) รายงานโดยบุคอรียฺ(6408)สำนวนนี้เป็นของท่าน,และมุสลิม(779)จากหะดีษของอบู มูซา อัล อัชอะรียฺ
(4) รายงานโดยบุคอรียฺ (4423) จากหะดีษ อนัส เราะฏิยัลลอฮุ อันฮุ
(5) มุสนัด อะหฺมัด (23634)
(6) อัล ฮัยษะมียฺ, มัจมูอฺ อัล ซะวาอิด(9/362)อัล อัยษะมียฺ กล่าวว่า คนรายงานทุกคนเชื่อถือได้(ษิกอต)

ที่มา http://www.fityah.com

อิสติฆฟาร วิทยปัญญาอันล้ำลึก

อิสติฆฟาร...กับความดีงามเหนือคำนิยามจะบอกเล่า

           ในวันที่สังคมมุสลิม กำลังหั่นห่ำกันอย่างหนักในเรื่องปัญหาคิลาฟียะฮฺ (ทัศนะที่มีความเห็นแตกต่างในประเด็นปลีกย่อย)  การแบ่งขั้วแบ่งสาย  คณะใหม่-คณะเก่า  มูดอ-ตูวอ  วะฮาบียฺ-อะชาอิเราะฮฺ  แต่..เรากลับลืมเรื่องสำคัญที่เป็นประเด็นหลักเรื่อง  หะลาล-หะรอม  สุนนะฮฺ-บิดอะฮฺ  เรื่องที่มีความชัดเจนไม่ต้องตีความ  ไม่มีความขัดแย้งแต่ประการใดแต่เรากลับไม่ค่อยสนใจหรือให้ความสำคัญ

          เสมือนกับความเป็นจริงในโลกของสื่อทุกวันนี้  ข่าวสารต่างประโคมข่าวถึงคนร่ำรวยอัครอภิมหาเศรษฐีผู้ร่ำรวยที่สุดในโลก  ใครร่ำรวยอันดับเท่าไหร่สื่อนำเสนอจนเป็นที่รู้จักไปทั่วโลก  แต่..สื่อไม่เคยนำเสนอข่าวคนที่ขัดสน  ยากจน  หรือคนที่ต้องตายไปเพราะไม่มีอะไรจะรับประทาน  (หากจะมีก็เพียงเล็กน้อยเท่านั้น)  สื่อให้ความสำคัญเฉพาะคนร่ำรวย  แต่..กับคนยากจนกลับเมินเฉย

          ขณะที่เราขัดแย้งกันอย่างรุนแรงประเด็นปัญหาปลีกย่อย  ทะเลาะโต้เถียงกันถึงขั้นแยกมัสยิด  ละหมาดตามหลังกันมิได้  ไม่พูดจาสนทนาทั้งที่เป็นพี่น้องกัน

 เราขัดแย้งกันเรื่องอ่านกุนูต  แต่..เรากลับเมินเฉยการมาละหมาดศุบฮฺร่วมกับญะมาอะฮฺ

 เราขัดแย้งกันเรื่องดูเดือนเข้า-ออกศีลอดเราะมะฎอน  แต่..กลับไม่สนใจเรื่องถือศีลอดสุนนะฮฺ

 เราขัดแย้งกันเรื่องกวนอาชูรออฺ  แต่...เรากลับไม่สนใจเรื่องการถือศีลอดวันอาชูรออฺ

 เราขัดแย้งกันเรื่อง  ฯลฯ  ....

           ยังมีเรื่องง่ายๆ เบาๆ อีกเรื่อง  ที่ท่านนบีมุฮัมมัด ศ็อลลัลลอฮฺอะลัยฮิวะสัลลัม  ปฏิบัติเป็นประจำ  กล่าววันละมากๆ  เป็นเรื่องที่ไม่มีความขัดแย้งแต่อย่างใด  เป็นเรื่องมีคุณค่าอย่างมากมายมหาศาล

         ลองมาฟังเรื่องเล่าเบาๆ เรื่องนี้สิ!! ซึ่งหลายคนอาจเคยได้ฟังมาบ้างแล้ว  มาดูกันว่า “การอิสติฆฟาร”   มีความสำคัญ  มีคุณค่าความดีงามปานใด...

มีชายคนหนึ่งเข้ามาหาท่านอิมามฮะซัน  อัลบัศรียฺ  แล้วพูดขึ้นว่า  “โอ้ท่านอิมาม ฝนไม่ตกเลย”

ท่านฮะซัน  อัลบัศรียฺ  บอกไปว่า  “จงกล่าวอิสติฆฟารต่ออัลลอฮฺซิ!! (ขออภัยโทษต่ออัลลอฮฺ)”

หลังจากนั้นไม่นานมีชายอีกคนหนึ่งเข้ามาหาท่าน  แล้วกล่าวกับท่านว่า  “โอ้ท่านอิมาม ตัวของฉันช่างยากจนขัดสนเสียเหลือเกิน”

ท่านฮะซัน  อัลบัศรียฺ  บอกไปว่า  “จงกล่าวอิสติฆฟารต่ออัลลอฮฺซิ!!”  เมื่อชายคนนั้นได้รับฟังแล้วก็เดินจากไป

ต่อจากนั้นมีชายอีกคน (คนที่สาม) เข้ามาหาท่าน พร้อมกับกล่าวว่า “โอ้ท่านอิมามเอ๋ย ภรรยาของฉันยังไม่เคยมีบุตร”

ท่านฮะซัน  อัลบัศรียฺ  บอกไปว่า  “จงกล่าวอิสติฆฟารต่ออัลลอฮฺซิ!!”

ต่อมามีชายอีกคน (คนที่สี่) เข้ามาหาท่านอีก  และกล่าวว่า  “โอ้ท่านอิมาม  แผ่นดินที่เมืองของฉันช่างแห้งแล้งเสียเหลือเกิน  ปลูกพืชพันธัญญาหารก็ไม่งอกเงย”

ท่านฮะซัน  อัลบัศรียฺ  ตอบดั่งที่ผ่านมาว่า  “จงกล่าวอิสติฆฟารต่ออัลลอฮฺซิ!!”

และต่อจากนั้นก็มีชายอีกคน (คนที่ห้า) เข้ามาหาท่านอีก  เมื่อเจอกับท่านเขาได้พูดขึ้นว่า  “โอ้ท่านอิมาม  เมืองของฉันแห้งแล้งขาดแคลนน้ำ”

ท่านฮะซัน  อัลบัศรียฺ  ตอบเช่นเดิมว่า  “จงกล่าวอิสติฆฟารต่ออัลลอฮฺซิ!!”

           จากคำตอบของท่านอิมามฮะซัน  อัลบัศรียฺ  ทำให้บรรดาผู้อยู่ร่วมในเหตุการณ์เกิดความฉงนใจมากยิ่งนัก  ดังนั้นพวกเขาจึงได้ถามท่านอิมามไปว่า 

“โอ้ท่านอิมาม  เรารู้สึกแปลกใจต่อคำตอบของท่านเป็นอย่างมาก  ทุกคนที่เข้ามาร้องทุกข์กับท่าน  ท่านได้ตอบกับพวกเขาเพียงอย่างเดียวเหมือนกันว่า  จงกล่าวอิสติฆฟารต่ออัลลอฮฺ!!  เพราะเหตุอันใดกระนั้นหรือ?” 

         ท่านอิมามฮะซัน  อัลบัศรียฺ  ได้ให้คำตอบแก่บรรดาผู้ที่นั่งร่วมเหตุการณ์ไปว่า  “พวกท่านไม่ได้อ่านคำดำรัสของอัลลอฮฺ – สุบฮานะฮู วะตะอะลา – กระนั้นหรือ?

พระองค์ทรงตรัสความว่า 

“พวกท่านจงขออภัยโทษต่อพระผู้อภิบาลของพวกท่านเถิด เพราะแท้จริงพระองค์ทรงเป็นผู้อภัยโทษอย่างแท้จริง พระองค์จะทรงหลั่งน้ำฝนอันมากมายมาให้แก่พวกท่าน   พระองค์จะทรงเพิ่มพูนทรัพย์สินและลูกหลานแก่พวกท่าน และจะทรงทำให้มีเรือกสวนอันหลากหลายแก่พวกท่าน และจะทรงประทานลำธารหลายสายให้แก่พวกท่าน”  (สูเราะฮฺนูฮฺ,อายะฮฺที่ 10 - 12)

          ท่านนบีมุฮัมมัด ศ็อลลัลลอฮฺอะลัยฮิวะสัลลัม  เป็นผู้ปราศจากความผิด (มะอฺศูม) แต่ท่านยังกล่าวในวันหนึ่งไม่น้อยกว่า 70 ครั้ง  (ดั่งปรากฏในพจนารถของท่าน)  แล้วพวกเราเป็นใคร!!  ความผิดในแต่ละวันมากขนาดไหน!!  แล้วทำไมพวกเราจึงเมินเฉยไม่ค่อยกล่าวกัน…

          โปรดพิจารณา!!  และขอฝากไว้ในอ้อมกอด...กล่าวได้โดยไม่ต้องมีพิธีกรรมอันใด  ขณะที่ทำงานอื่นอยู่ก็ยังสามารถกล่าวได้.. 

          เรื่องเบาๆ  ทำง่ายๆ  ไม่ต้องลงทุน  แต่..มีผลบุญอย่างมากมายมหาศาล  และไม่มีเหตุผลอันใดอีกแล้วที่เราต้องเมินเฉยต่อความดีงามประการนี้

โดย...ยูซุฟ   อบูบักร

ที่มา http://www.islammore.com

การหลีกเลี่ยงจากริยาอฺ

หนทางหลีกห่างจากการริยาอ์
อบู อะมีนะฮฺ บิลาล ฟิลิปส์ 
อบุล อิซซ เรียบเรียง

สาเหตุอันเป็นรากฐานของริยาอ์คือการที่มีอีหม่านอ่อน ดังนั้นทุกๆปัจจัยที่จะช่วยเพิ่มอีหม่านให้เข้มแข็ง ก็จะช่วยลดโอกาสของการเกิดริยาอ์ให้เกิดน้อยลงไปด้วย ปัจจัยต่างๆที่จะช่วยเพิ่มอีหม่านจะนำมากล่าวไว้เป็นลำดับดังนี้

1.การเพิ่มพูนความรู้

สิ่งหนึ่งที่จะช่วยกำจัดปัญหาสำคัญต่างๆที่มุสลิมกำลังเผชิญอยู่ใน ทุกวันนี้ คือการเพิ่มพูนความรู้ศาสนาในตัวพวกเขา ดังคำดำรัสของอัลลอฮฺที่ความว่า“แท้จริงบรรดาผู้ที่มีความรู้จากปวงบ่าวของพระองค์เท่านั้นที่เกรงกลัวอัลลอฮฺ” (ฟาฏิรฺ 35:28)
ด้วยการเรียนรู้เตาฮีดและกิ่งก้านของมัน จะทำให้เขารับรู้ถึงอันตรายของริยาอ์ เขาจะตระหนักได้ว่า เฉพาะ อัลลอฮฺเท่านั้นที่จะต้องเกรงกลัว และเฉพาะความโปรดปรานจากพระองค์เท่านั้นที่พวกเราจะต้องแสวงหา“พวกเจ้าอย่าขับไล่บรรดาผู้ที่วิงวอนต่อพระเจ้าของพวกเขา ทั้งในเวลาเช้าและเวลาเย็น โดยปรารถนาความโปรดปรานจากพระองค์” (อันอาม 6:52 )
ยิ่งกว่านั้น เขาจะต้องไม่เกลียดกลัวการตักเตือนจากผู้อื่น แต่จะต้องตระหนักว่าสิ่งที่เขามุ่งหวังและรู้สึกปลาบปลื้มที่จะได้รับ คือความเมตตาและความโปรดปรานจากอัลลอฮฺ มิใช่การสรรเสริญเยินยอจากมนุษย์ด้วยกัน
“จงกล่าวเถิด(มุฮัมมัด) ด้วยความโปรดปรานของอัลลอฮฺ และด้วยความเมตตาของพระองค์ ดังกล่าวนั้น พวกเขาจงดีใจเถิด ซึ่งมันดียิ่งกว่าสิ่งที่พวกเขาสะสมไว้” (ยูนุส 10:58 )

2. ดุอา(การขอพร)

สิ่งที่จะป้องกันริยาอ์ได้ดีที่สุดและปฏิบัติได้ง่ายที่สุดคือการขอดุอา จากอบูมาซา อัลอัชอารีย์เล่าว่าวันหนึ่งท่านเราะซูลฯได้กล่าวคุฏบะฮฺแล้วกล่าวแก่พวกเราว่า “โอ้มนุษย์ทั้งหลายจงกลัวชีริกชนิดนี้เถิด เนื่องจากมันหลบเร้นยิ่งกว่าการคืบคลานของมดดำเสียอีก” มีผู้ถามท่านว่า โอ้เราะซูลุลลอฮฺเราจะหลีกห่างจากมันได้อย่างไรเมื่อมันซ่อนเร้นยิ่งกว่าการ คืบคลานของมดดำ ท่านตอบว่า พวกท่านจงกล่าวว่า “อัลลอฮุมมะอินนา นะอูซุบิกะ มินอันนุชริกะ บิกะ ชัยอัน นะอฺละมุฮุ วะนัสตัฆฟิรุกะ ลิมา ลา นะอฺละมุ (โอ้อัลลอฮฺ ข้าพระองค์ขอความคุ้มครองต่อพระองค์ ให้พ้นจากการที่ข้าพระองค์ตั้งภาคีด้วยสิ่งใดสิ่งหนึ่ง โดยที่ข้าพระองค์รู้ และข้าพระองค์ขออภัยโทษต่อพระองค์(ในชีริกที่อาจเกิดขึ้น)ในสิ่งที่ข้า พระองค์ไม่รู้)” [1]
ในอีกฮะดีษหนึ่ง อบูฮุร็อยเราะฮฺรายงานว่าท่านนบีฯได้กล่าวว่า ชีริกในหมู่พวกท่านซ่อนเร้นยิ่งกว่าการคืบคลานของมดดำเสียอีก และฉันจะบอกพวกท่านบางสิ่ง เมื่อพวกท่านปฏิบัติมัน มันจะขจัดจากตัวท่านทั้งชีริกเล็กและชีริกใหญ่ ท่านจงกล่าว “อัล ลอฮุมมะอินนี อะอูซุบิกะ อันอุชริกะ บิกะ วะอะนะ อะอฺละมุ วะอัสตัฆฟิรุกะ ลิมา ลา อะอฺละมุ (โอ้อัลลอฮฺ ข้าพระองค์ขอความคุ้มครองจากพระองค์ ให้พ้นจากการที่ข้าพระองค์ตั้งภาคี โดยที่ข้าพระองค์รู้ และข้าพระองค์ขออภัยโทษต่อพระองค์ในสิ่งที่ข้าพระองค์ไม่รู้)” [2]

3. การนึกถึงสวรรค์และนรก

การรำลึกถึงวันโลกหน้าจะช่วยเพิ่มความยำเกรงที่มีต่ออัลลอฮฺให้เพิ่มมากขึ้น และยังช่วยเพิ่มความปรารถนาที่จะออกห่างจากความผิดทั้งหลายมากยิ่งขึ้น ถ้าหากแต่ละคนได้ตระหนักว่า เป้าหมายที่แท้จริงของชีวิตนั้นมิใช่อยู่ที่การได้รับชื่อเสียงหรือความ เคารพยกย่อง และมิใช่เพื่อเป็นที่ยอมรับและความพึงพอใจของผู้อื่น แต่หมายถึงการทำให้ตนเองรอดพ้นจากไฟนรกและเข้าได้เข้าสู่สวนสวรรค์ ดังนั้นเขาจะพยายามอย่างเต็มที่ในการหลีกห่างออกจากชีริก “ดังนั้น ผู้ใดหวังที่จะพบพระผู้อภิบาลของเขา ก็ให้เขาประกอบการงานที่ดี และจงอย่าตั้งผู้ใดเป็นภาคีในการเคารพภักดีพระผู้อภิบาลของเขา” (18:110)

4. ปกปิดการงานที่ดี

วิธีการอย่างหนึ่งที่จะช่วยให้หลีกห่าง จากริยาอ์ คือการทำอิบาดะฮฺในที่ลับตา อิบาดะฮฺในที่ลับจะเกิดผลสองประการ ประการแรกจะไม่มีการโอ้อวดการงานต่อหน้าผู้อื่น ทำให้อันตรายจากการแสวงหาความประทับใจจากผู้อื่นไม่เกิดขึ้น และการงานดังกล่าวจะไม่ถูกทำลายจากการสรรเสริญเยินยอ ประการที่สองอิบาดะฮฺในที่ลับจะช่วยเพิ่มอีหม่านของเขา และยังช่วยป้องกันเขาจากการโอ้อวด
อุลามาอฺ อะฮฺลุลซุนนะฮฺ บางท่านได้ให้คำแนะนำว่า “ประชาชน(ก่อนหน้าพวกเรา)ชอบที่จะทำอิบาดะฮฺลับๆเป็นอย่างมาก จนบางครั้งภรรยาหรือเพื่อนคนสนิทของพวกเขาก็ยังไม่ทราบเรื่องดังกล่าว”
เมื่อไหร่ก็ตามที่บุคคลหนึ่งทำอิบาดะฮฺในที่ลับ เขาจะต้องพยายามอย่างดีที่สุด เพื่อสร้างความมั่นใจว่าจะไม่มีผู้อื่นพบเห็นสิ่งที่พวกเขาปฏิบัติ การบอกเล่าการงานที่ดีแก่ผู้อื่น เป็นหนึ่งในกับดักที่ชัยฏอนได้วางไว้ โดยมุ่งหวังให้ผู้ศรัทธาตกลงไปในหลุมพรางของริยาอ์ ซุฟยาน อัษเษาะรีย์ กล่าวว่า “เมื่อใดก็ ตามทีนักอิบาดะฮฺคนหนึ่ง ทำการงานที่ดีในที่ลับ ชัยฏอนจะกระซิบเขา จนกระทั่งทำให้เขาเล่าเรื่องดังกล่าวแก่ผู้อื่น จากนั้นมันจะเปลี่ยนอิบาดะฮฺในที่ลับไปสู่อิบาดะฮฺในที่สาธารณะ” [3]
เมื่อผู้รู้บางท่านหลั่งน้ำตาขณะบรรยายเนื่องจากความเกรงกลัวอัลลอฮฺ เขาจะต้องเช็ดมัน แล้วบอกแก่ผู้ฟังว่าเขามีไข้หนัก [4]
ดังที่อัลลอฮฺตรัสถึงผู้ศรัทธาความว่า “และยามก่อนอรุณรุ่ง พวกเขา(ยืนขึ้นละหมาด, วิงวอน)ขอการอภัยโทษ” (อัซซาริยาต 51:18) กล่าวได้ว่า การทำอิบาดะฮฺในที่ลับเป็นลักษณะอย่างหนึ่งของผู้ศรัทธาที่แท้จริง

5. การตึกตรองถึงความล้มเหลว

เมื่อบุคคลหนึ่งรู้สึกว่าอันตรายของริยาอ์กำลังคุกคามเข้ามา ให้เขารีบตระหนักต่อบาปทั้งหลายที่เขาได้ทำไว้ การตรึกตรองถึงความอ่อนแอของตนเอง อินชาอัลลอฮฺจะช่วยขจัดความรู้สึกลำพองทั้งหลายที่มีอยู่ในหัวใจของเขา และจะทำให้เขาสำนึกผิดแล้วกลับตัวกลับใจ เขาจะต้องไม่ให้ความสำคัญกับความดีที่สร้างไว้ แต่ควรเลือกที่จะสำนึกถึงความผิดที่เขาเข้าไปเกี่ยวข้อง หรือมีความดีที่เขาทำได้แต่กลับไม่ยอมทำ

6. การอยู่ร่วมกับผู้ที่มีความยำเกรง
ด้วยการคบหาและอยู่ร่วมกับผู้ที่มีความยำเกรงและผู้ที่มีความรู้ จะช่วยลดอันตรายของริยาอ์ลงอย่างมาก เนื่องจากบุคคลลักษณะนี้โดยส่วนใหญ่แล้วเป็นคนที่ดีกว่าเขา เขาจะได้รับประโยชน์จากความรู้และคุณธรรมของบุคคลเหล่านั้น เขาจะไม่รู้สึกว่าตนเองเคร่งครัดเป็นพิเศษเมื่ออยู่ร่วมกับพวกเขา และเป็นไปได้ที่ความโน้มเอียงสู่การริยาอ์จะได้รับการแก้ไข พวกเขาจะไม่ยกย่องความดีที่ทำอย่างเลยเถิด เพราะพวกเขาทราบดีว่าการกระทำดังกล่าวต่อต้านกับแบบอย่างของท่านนบีฯ ตามที่ได้กล่าวมาแล้วก่อนหน้านี้ และสิ่งนี้ยังช่วยลดริยาอ์ที่ส่อเค้าว่ากำลังจะเกิดขึ้น

7. การรู้จักริยาอ์

การไม่ใส่ใจต่อผลกระทบที่อันตรายของริยาอ์ ทำให้มนุษย์ตกเป็นเป้าของบาปใหญ่ชนิดนี้ ดังนั้นการรู้จักอันตรายที่แท้จริงของริยาอ์และรู้จักรูปแบบที่หลาก หลายของมัน จะทำให้เขาพยายามอย่างเต็มกำลังที่จะหลีกห่างจากโรคร้ายชนิดนี้

เชิงอรรถ

[1] รายงานโดย อิมามอะฮฺมัด (มุสนัด อะฮฺมัด เล่ม 4 หน้า 403) และสายรายงานอื่นๆ อัลฮิลาลีถือว่า
เป็นฮะดีษเศาะฮีฮฺ ใน อัรฺ-ริยาอฺ
[2] ฮะดีษเศาะฮีฮฺใน เศาะฮีฮฺ อัลญามิ๊อฺ หมายเลข 3731
[3] ตัลบีส อิบลีส น.180
[4] ตัลบีส อิบลีส น.150, 196

ที่มา http://www.tawbah.org